مرکز آموزشی درمانی شهید مدنی

مقدمه:

آموزش طب سرپایی (درمانگاهی) یکی از مقوله های مهم در آموزش پزشکی است که متاسفانه در سالیان اخیر کمتر مورد توجه قرار گرفته است. با توجه به اینکه اکثریت دانشجویان پس از اتمام دوره آموزش پزشکی و فارغ التحصیلی به عنوان پزشک عمومی در اقصی نقاط کشور عزیزمان مشغول به خدمت می شوند و بخش عمده ای از بیماران مراجعه کننده به آنها باید به صورت سرپایی و در خارج از بیمارستان درمان شوند، آشنایی صحیح و اصولی با طب سرپایی و بیماریهای شایع یک نیاز مبرم و انکارناپذیر می باشد.

هدف از تدوین آموزش طب سرپایی، آشنایی هر چه بیشتر با اصول طب سرپایی و تمرین عملی نحوه صحیح و اصولی ویزیت بیماران سرپایی می باشد.

 نحوه اجرا:

دانشجویان به اتفاق استاد مربوطه جهت ویزیت بیماران در درمانگاه حضور می یابند. بیمارانی که از قبل توسط منشی پذیرش شده اند به نوبت به اتاق معاینه راهنمایی می شوند. پذیرش بیماران در صورت آموزشی بودن درمانگاه حداکثر 8 بیمار در ساعت بوده و درصورت غیر آموزشی بودن این عدد به 16 الی 20 نفر میرسد. در ابتدا معارفه پزشک و بیمار در حضور استاد و دانشجویان صورت میگیرد. سپس استاد ضمن معرفی دانشجو به بیمار از وی خواهش می کند که با دانشجو در طی مراحل مصاحبه و معاینه، نهایت همکاری را بنماید. سپس دانشجو و بیمار به اتاق مجاور که به منظور معاینه دانشجو مجهز شده است می روند.

 در ابتدا دانشجو شروع به گرفتن شرح حال دقیق حداکثر در عرض 5 دقیقه می نماید و نکات مهم تاریخچه را برای خود یادداشت برداری می کند. سپس براساس نکات مهم مطرح شده در تاریخچه، معاینه بالینی کامل و دقیق بصورت هدفدار انجام می پذیرد. حداکثر مدت در نظر گرفته شده برای دانشجو دراین قسمت نیز 5 دقیقه است. پس از طی این زمان دانشجو و بیمار به اتفاق به نزد استاد باز می گردند و دانشجو ضمن معرفی بیمار و بیان نکات مهم تاریخچه و معاینه بالینی حداکثر در عرض 4 دقیقه به بیان تشخیصهای افتراقی مناسب دررابطه با بیماری می پردازد و درنهایت با در نظر گرفتن جمیع جوانب تشخیص نهایی خود را مطرح می کند.

استاد پس از شنیدن صحبتهای دانشجو در حضور تمام دانشجویان و با حفظ شان و احترام بیمار به معاینه وی می پردازد و در صورت لزوم نکاتی را که باید در تاریخچه پرسیده می شده است را بصورت تکمیلی از بیمار می پرسد.

پس از بحث و تبادل نظر بین استاد و دانشجویان و نتیجه گیری منطقی درباره بیماری و راههای تشخیصی – درمانی مناسب، نسخه بیمار با رعایت اصول علمی نسخه نویسی توسط دانشجو و با راهنمایی ونظارت مستقیم استاد نوشته میشود و درصورت لزوم بیمار جهت تعیین نوبت بعدی ویزیت به سمت منشی هدایت می شود.

 لازم به ذکر است که بیمار بایستی در خصوص نوع بیماریش و داروهایی که باید مصرف کند، مقدار و دوزاژ مصرف، فواصل مصرف دارو، عوارض جانبی احتمالی و احتیاطات ضمن مصرف کاملا توجیه شود و از وی خواسته شود که در صورت بروز هر گونه عارضه ناخواسته دارو، ضمن قطع دارو سریعا به پزشک مراجعه نماید.

 اهداف:

پس از گذراندن این دوره آموزشی انتظار می رود که دانشجو به نکات زیر اشراف پیدا کند:

1-      بیماریهای شایع هر رشته و راههای تشخیص و درمان آنها را بشناسد.

2-      اصول اولیه برخورد مناسب با بیمار و معارفه قبل از معاینه را فراگیرد.

3-      نحوه صحیح گرفتن شرح حال منطقی، اصولی و هدفدار را یاد بگیرد وضمن سرعت عمل و صرفه جویی دروقت، دقت و اجماع را فراموش نکند.

4-      توانایی مطرح کردن تشخیصهای افتراقی مناسب براساس یافته های تاریخچه و معاینه بالینی را بدست آورد.

5-      از پاراکلینیک  به عنوان یک ابزار تشخیصی، استفاده درست و منطقی نماید و درصورت امکان استفاده از آنرا به حداقل برساند.

6-      نحوه صحیح نسخه نویسی را بیاموزد و در انتخاب داروها به مسائلی چون قیمت دارو، در دسترس بودن آن، سهولت استفاده بیمار و عوارض و تداخلات داروی توجه خاص داشته باشد.

7-      اخلاق پزشکی را در معاینه و برخورد با بیمار رعایت نماید و همواره رازدار بیمار خود باشد.

 نحوه ارزشیابی:

دانشجو در تمام مدت حضور در درمانگاه تحت نظارت و ارزیابی استاد قرار دارد. از جمله نکاتی که استاد در ارزشیابی پایان دوره به آن توجه می کند می توان به موارد زیر اشاره کرد:

1-      حضور بموقع و منظم دانشجو در درمانگاه

2-      رعایت ادب و احترام در برخورد با استاد، همکاران و بیماران

3-      توانائیهای علمی دانشجو و بکار گیری آنها در تشخیص و درمان صحیح بیماران

4-      نوآوری و خلاقیت و ارائه ایده های جدید و مبتنی بر مطالب علمی و به روز دنیا

 در انتهای دوره، استاد ضمن انعکاس پسخوراند مناسب به دانشجو از عملکرد وی در طی دوره، نکات ضعف و قدرت وی را یادآور میشود و راهکارهای مناسب جهت اصلاح مشکلات را گوشزد می کند. همچنین با ارائه پرسشنامه هایی به دانشجو، نظرات انتقادی آنها در خصوص نحوه عملکرد استاد در کل دوره و معایب و محاسن آن پرسیده میشود و پیشنهادات عملی و مفید آنها جهت بهبود کیفی دوره جمع آوری میشود.