مصاحبه با دكتر محسن عماد الدین متخصص ارتوپدی بیمارستان شهید مدنی و از اعضای پژوهشگاه بین المللی رویان
>
>
مصاحبه با دکتر محسن عماد الدین متخصص ارتوپدی بیمارستان شهید مدنی>و از اعضای پژوهشگاه بین المللی رویان
موضوع : پزشکی ترمیمی>و سلول درمانی
عواملی چون افزایش سن،ابتلا به برخی بیماریها ویا به وقوع پیوستن بعضی حوادث خطرناک منجر به تخریب عمیق برخی بافت ها می شوند.برای درمان این دسته از بیماران از درمان های معمولی استفاده می شود تا جلوی پیشرفت بیماری گرفته شود؛ اما در مواردی درمان های معمولی قادر به ترمیم بافت وباز گرداندن عملکرد آن بافت نیستند.سلول درمانی به عنوان روشی مناسب و جایگزین جهت درمان اینگونه بیماریها امروزه کانون توجه پژوهشگران عرصه ی درمان قرار گرفته است.
دکتر محسن عمادالدین عضو فعال پژوهشگاه بین المللی رویان در گفتگویی دوستانه پیرامون سلول درمانی و سلول های بنیادی ونحوه انجام برخی از فعالیتهای عملی این کار در>مرکز آموزشی درمانی>شهید مدنی،مطالبی را فرمودند که خواندن آن خالی از لطف نیست.
*) لطفاً یک توضیح اجمالی در مورد پزشکی ترمیمی وسلول درمانی بفرمائید؟
در رابطه با پزشکی ترمیمی و سلول درمانی باید عرض شود که>>اصولا ً یک سری بیماریهایی هستند که جامعه پزشکی را از نظر درمان با مشکل مواجه ساخته است و این بیماریها در همه رشته ها وجود دارند که تحت عنوان بیماریهای صعب العلاج و یا حتی لاعلاج مطرح میشوند؛ که از نظر درمان دارویی و .... قابل درمان نیستند.
>در قبال این بیماریها و بر اساس پیشرفت علم در این نقطه ما سراغ پزشکی ترمیمی و سلول درمانی می رویم که با استفاده از قدرت بالقوه ای که در سلولها هستند بتوانیم درمانهایمان را انجام دهیم که این امردر مراحل مختلف فرق می کند؛ روشهای مختلفی وجود دارند که دررشته ارتوپدی در مورد >بعضی از این بیماریها در حال استفاده هستیم،که دو سه مورد از این روش ها به نتیجه رسیده که می تواند حتی به عنوان درمان قطعی مطرح بشود.
>
*) سابقه فعالیت شما در این حیطه و نحوه همکاری بیمارستان شهید مدنی در این رابطه به چه ترتیبی است؟
همانطوریکه می دانید کشور ایران در دنیا جزء هشت کشوری است که توانسته است سلولهای بنیادی را جدا کند، و مؤسسه رویان در این رابطه تحقیقات خیلی زیادی در رده های مختلف: از قبیل حیوانی،پزشکی و ... داشته است و بنده حدود چهار الی پنج سال است که در این رابطه مشغول همکاری هستم.به این شکل که از چند سال پیش >در این رابطه تعدادی پروپوزال تهیه شد که روشهای تحقیقی سلول درمانی در ارتوپدی را بررسی کنیم. همچنانکه میدانید کارمند رسمی بیمارستان شهید مدنی هستم و از طرفی هم با همکاریهایی که با مؤسسه رویان دارم یکسری بیماران را که هم در>بیمارستان شهید مدنی مورد معاینه میباشند و به سبب اینکه جزء همان >بیماریهای صعب العلاج و لاعلاجی که عنوان گردید هستند، به درمانگاه مؤسسه رویان هم مراجعه میکنند، عملهای جراحی و اقداماتی که مورد نیاز میباشداعم از تزریق، ،تزریق داخل مفصل و داخل منطقه نان یونیونی واعمال جراحی در این رابطه و...>در بیمارستان شهید مدنی انجام میگردد؛ که درحقیقت نوعی همکاری بین بیمارستان شهید مدنی و پژوهشگاه بین المللی رویان می باشد.
*) منابع سلولهای بنیادی در بدن آدمی کدامها هستند و به چند دسته تقسیم می شوند و پژوهشگاه رویان از کدام یک از این منابع استفاده می کند؟
>
سلولهای بنیادی که ما مورد استفاده قرار میدهیم سلولهای بنیادی adult هستند و از آنها به>>>>> celladult تعبیر می شود ،یکی از مهمترین قسمتهای سلول درمانی این است که سلامت کارمان مورد دقت باشد؛ هم از نظر آموزه های دینی و اخلاقی خودمان وهم از نظر پزشکی که صدمه و آسیبی به بیمار نرسد. بنابرین استفاده از سلولهای جنینی خاص وسلولهایی که برای انسانهای دیگر بوده اند کلا ً در ارتباط با تحقیقات ما حذف شده اند و منبع این سلولها در بدن خود انسانها میباشد. ما در پروپوزالهای مختلفمان تا حدود سن 65 سال را معیار قرارداده ایم وبا بررسیهایی که در دنیا هم انجام شده با استفاده از سلولهای مغز استخوان و اسپیراسیون مغز استخوان یا سلولهای دیگری از چربی یا سیتوپلاسم و از پوست، سلول بنیادی خود بیمار را پیدا می کنیم و با استفاده از روشهای تحقیقاتی که در رویان است و آن سلولها به عنوان مثال پیش ساز گروهی از سلولها هستند، آنها را جداسازی میکنیم و بعد کشت میدهیم و برای خود بیمار مورد استفاده قرار میدهیم. می بینیم که این روش از نظر سلامت کار خیلی مورد اطمینان است، چرا که سلولها برای خودبیمار است و مشکلی از نظر بازسازی و درگیری خود بدن با آن سلولها نیست و در رده های کشت هم تمام رعایت ها انجام می شود؛در رویا ن هنوز از رده های دیگری استفاده نکرده ایم البته باید گفت که در دنیا در چند کشور این کار را انجام داده اند ولی هنوز زمینه قوی علمی و پزشکی روی آن نیست.
*) ضمن یک توضیح اجمالی در مورد>سلولهای بانک خون بند ناف، لطفا ً تفاوت روشهای استفاده از سلول های بنیادی در ارتوپدی را با بانک بند ناف بفرمائید؟
سلولهایبنیادی که ما در ارتوپدی استفاده میکنیم از لگن خود بیمارگرفته و در رده های مختلف وبرای خود بیمار استفاده میکنیم، اما بند ناف سلولهای بسیار جوان ومناسبی دارند که فریز میشوندوبرای خود بیمار و بیمارانی که hla تایپینگشان شبیه این مریض باشداین سلولها مورد استفاده قرار میگیرند؛ و همانطور که میدانید بانک بند ناف دو گروه است:
الف) روش عمومی که توسط رویان انجام میشود و از همه گروههاو افراد مختلف به صورت مجانی گرفته میشود که بودجه های این پروژه تأمین می گردد و سعی میشود که همه ایرانیان بر اساس ژنتیکشان یک بانک ژنتیک داشته باشند که اگر زمانی لازم شد ازآن استفاده کنند.الان استفاده جدی که از بانک بند ناف میشود در رابطه با سرطانها و پیوند های مغز استخوان است که اگر شما مریضی داشته باشید یا از بانک بند ناف خودش یا از کسی که بسیار شبیه آن باشد میتوانیم در پیوند های مغز استخوان استفاده کنیم که خیلی باعث جلوگیری از رد کردن پیوند می شود.
ب)روش خصوصی هم وجود دارد که حدود یک میلیون تومان برای شخص هزینه دارد، به اینصورت که پدر و مادر ها میخواهند بند ناف جنین از آن جدا شود و در آن بانک فریز شود و >اگر اتفاقی افتاد استفاده شود ( فعلا ً بحث تومورال است ). ممکن است در آینده برای انجام کارهایی که ما در مورد پزشکی ترمیمی در بیماریهای آرتروز و... انجام میدهیم به جای اینکه سلول های بنیادی رااز مغز استخوان بگیریم، از بانک بند ناف بگیریم .
ب)روش خصوصی هم وجود دارد که حدود یک میلیون تومان برای شخص هزینه دارد، به اینصورت که پدر و مادر ها میخواهند بند ناف جنین از آن جدا شود و در آن بانک فریز شود و >اگر اتفاقی افتاد استفاده شود ( فعلا ً بحث تومورال است ). ممکن است در آینده برای انجام کارهایی که ما در مورد پزشکی ترمیمی در بیماریهای آرتروز و... انجام میدهیم به جای اینکه سلول های بنیادی رااز مغز استخوان بگیریم، از بانک بند ناف بگیریم .
>
>
*)بیشتر کدامیک از روشهای پزشکی ترمیمی و سلول درمانی در ارتوپدی استفاده> >می شود ؟(پیوند،کشت سلولی و تکثیر،تزریق)
الان این بحث خیلی وسعت پیدا کرده است و دنیا روی سلولهای بنیادی کار میکند طبق محاسبات ما تا ده یا پانزده سال آینده 20 الی 25 درصد درمان بیماریها در رده سلول درمانی قرار خواهدگرفت.بنابراین انجام تحقیقات در این رده اهمیت بسیاری دارد، از این جهت که شاید بتوان برای بهبودی انسانها قدمی برداشت. گامهایی که در این زمینه دررشته ارتوپدی برداشته ایم درمورد بیماریهای صعب العلاجی هستند مانند >a.v.n.>>>>>( سیاه شدن سر فمور) و عدم جوش خوردگیها در رابطه با محلهای نان یونیون که در بلند کردن اندامها به کار می رود و در رابطه با کندگی غضروف و همچنین در رابطه با آرتروز و مسائلی از این گروه و حتی بیماریهایی مثل استئومیلیت الان در حال بررسی هستند که در مورد این بیماری هم پزشکی ترمیمی انجام می شود.روش کارهایمان همانطور که گفتیم بر اساس استفاده از سلولهای خود بیمار است که روش پیوند قطعا ً وجود دارد،کشت سلولی و تکثیر هم انجام می شود و گاها ً اینها را با تزریق در محل و گاها ً با عمل جراحی، که روشهای جداگانه ای هستند ما برای پزشکی ترمیمی در رشته ارتوپدی استفاده میکنیم .
*) چه نسبتی میان میزان نیاز جامعه ایران و خدمات در حال ارائه در این>زمینه>وجود دارد؟>> (چند درصد نیازمندان بهره مند میشوند؟)
همانطور که در جریان قرار گرفتید، اکنون اعتقاد بر این است جامعه پزشکی ان شاء ا...تا حدود 10 یا 15 سال آینده برای درمان 20 تا 25 درصد بیماریها به دنبال روش سلول درمانی خواهد بود و ما هم از این جامعه جهانی جدا نیستیم و در این جامعه زندگی میکنیم؛اما در برخی موارد مانندتصادفات مشکلاتمان بیشتر است و برخی موارد ممکن است کمتر باشد؛ ولی نهایتا ًدر مجموع وقتی که بحث 25 درصد را مطرح میکنیم این مورد به نظر من قطعا ً واقعی است، ولی با توجه به نیازهایی که داریم برای سال های آینده>باید در این عرصه فعالیت داشته باشیم. در ارتباط با میزان بهره مندی>نیازمندان به این روش درمان باید گفت که در حال حاضر برای درمان تومور و پیوند مغز استخوان از بانک بند ناف استفاده می شود و در رابطه با بیماریهای پوستی، الان در رویان با بهترین روشها تا 70 الی 80 درصد ویتیلیگو را درمان>می کنند؛همچنین تحقیقات خیلی وسیعی در حال انجام است که در این زمینه ما بعنوان ارتوپد به تعداد 10 الی 15 پروپوزال درمورد جوش نخوردن a.v.n. استئومیلیت و آرتروز و کندگی غضروف و روی مینیسک ها>در تاندونها>و در رابطه با بیماریهای ms و cp و ناهنجاریهایی که واقعا ًدرمان نمی پذیرند، آماده نموده ایم و در این زمینه تحقیقات خیلی زیادی در دست انجام است؛ و من احساس می کنم که این بحث روزنه ای به سوی نور است؛ و این پرتو سلول درمانی می تواند خیلی از بیمارانی که دچار مشکل هستند را درمان کند، بنابراین اگر ما بتوانیم در این راه قدم برداریم و به حرکتمان سرعت ببخشیم شاید بتوانیم شرایطی را ایجاد کنیم که هم برای جامعه و هم برای دنیا بتوان خدمتی ارائه داد.ان شاء ا...
>
>*)سخن آخر:
>الان در جامعه نباید انتظار بزرگی از سلول درمانی داشته باشیم که به عنوان مثال با تزریق سلولی یک پای کوتاه بلند شود...! یا با یک تزریق همه مشکلات بیمار حل شود...! نباید با این دیدگاه با این مساله برخورد شود و از آن طرف هم این دیدگاه که سلول درمانی هیچ ارزشی ندراد هیچ کدام نظرات درستی نیستند.در پایان باید گفت که ما در رشته ارتوپدی به موفقیت هایی نائل شده ایم و در سه رده سلول درمانی در بحث >درمان آرتروز تقریبا ًتا حدود 70 درصد موفق بوده ایم که خود این موضوع به عنوان یک نوع درمان جدید در آرتروزها مطرح می شود،به این صورت که با تزریق سلولهای بنیادی خود بیمار ، بعد از کشت آنها و مناسب با خود بیمار تزریق شده و توانسته تا حدود 70 درصد از مشکلات بیمار را کم کند و تا حد زیادی از آرتروز بیشتر بیمار جلوگیری کند. دوم در مورد تعویض مفصل است که مشکلاتی در رابطه با جوش خوردن ها است مطرح می شود که ما با استفاده از این روش درمان، توانسیتم سلولهای بنیادی بیمار را روی هیدروکسی آپاتاید که در حقیقت استخوان مصنوعی است، سوار کنیم؛و این بافت پیوندها در graft ها خیلی موثر بوده وپاسخ مناسبی برای درمان گرفته ایم . سوم در رابطه با کندگی غضروف؛که ما توانستیم با پیوند خود غضروف محلهای diffect غضروف را درست کنیم و درهمان محوطه این غضروف ساخته شود و دقیقا در محل کندگی غضروف قرار بگیرد . یعنی الان این سه موردی که عنوان شد، سه موردی هستند که درمان قطعی در حال انجام است و موارد دیگری هم در تحقیقات هست که با همکاری مردم و پیگیریهایی که بتوان انجام داد و با چشم امید به کمکهایی که مورد نیاز است که از طریق نهادهای مختلف به این قضیه بشود ان شاء ا... بتوانیم قدمهای بزرگتری برداریم ؛ چراکه دنیا در این زمینه خیلی سریع در حال پیشرفت است و درکشورهایی مثل آمریکا و کشورهای اروپایی شدیدا ً در حال کار بر روی این روش ها هستند. ما هم نیاز داریم که توجه بیشتری به این مطلب شود و با سرعت بیشتری بتوانیم قدم های بلند تری برداریم تا اینکه بتوانیم بار بیشتری از روی دوش مردم برداریم.
>
تهیه : محمود وهابی
>
تهیه : محمود وهابی
نضم به فرم
